GRATIS verzendkosten vanaf 24 flesjes  ✓ GRATIS retour   Voor 16.00 uur besteld, morgen verzonden!

Bierwoordenboek

Bier komt in vele soorten en varianten. Om duidelijk te maken over wat voor soort je het hebt, worden aardig wat specifieke woorden gebruikt. Van Stamwortgehalte tot Fermentatie en afkortingen zoals EBU en EBC. Voor alle bierliefhebbers proberen we daar wat meer duidelijkheid in te scheppen. Hieronder dus een bierwoordenboek met tal van weetjes.

Fermentatie

Ook wel gisting. De alcoholische gisting is een fermentatieproces waarbij glucose in alcohol en koolstofdioxide wordt omgezet. Het is een eenvoudige manier om soorten bier te onderscheiden. Je hebt namelijk drie soorten fermentatie.

  • Bovengisting
  • Ondergisting
  • Spontane gisting

Bovengisting wordt ook wel hoge gisting genoemd. Het gistingsproces van het bier vindt plaats bij een relatief hoge temperatuur van 15 tot 25 graden Celsius. Tijdens dit proces blijft de gist op het brouwsel drijven. Dit verklaart ook de naam bovengisting.

Ondergisting wordt ook wel lage gisting genoemd. Het gistingsproces van het bier vindt plaats bij een relatief lage temperatuur, meestal tussen de 4 en 15 graden Celcius. Tijdens dit proces zet de gist zich af op de bodem van de kuip, dit verklaart ook de naam lage gisting of ondergisting.

Spontane gisting gebeurt doordat men de wort een tijd aan de open lucht blootstelt, hierdoor komen er natuurlijke gistsoorten in. Er zweven in de lucht 86 verschillende natuurlijke gistsoorten. Vaak zijn spontaan gegiste bieren zuurder van smaak.

 

Bitterheid EBU of IBU

Hiermee duid je de bitterheid van bier aan. Hoe hoger de waarde, hoe bitterder het biertje wat je gaat drinken. Gemakkelijk dus als je van minder bitter bier houdt om dit in de gaten te houden.

EBU is een afkorting van 'European bitter unit' en IBU staat voor 'International bitter unit'. Het zijn dus maataanduidingen voor de bitterheid van bier. Het veschil zit hem in een andere analysemethode voor de bepaling van de hoeveelheid alfazuur. Eén maateenheid is gelijk aan 1 mg iso-alfazuur per liter bier.

De bitterheid van het bier is sterk afhankelijk van de hoeveelheid alfazuren maar niet alleen hiervan. Zo heb je ook betazuren uit de hop, deze zijn echter maar beperkt van invloed. Ook het hoprendement is belangrijk, wat onder andere te maken heeft met de kooktijd. Maar niet alleen hop bepaalt de bitterheid, ook de looistoffen uit de mout en andere granen of toevoegingen van specerijen en kruiden. Handig dus dat er één waarde is om dit aan te duiden! ;-)

Als voorbeeld: een bier met een zwak bittere smaak heeft een EBU-waarde van 5 tot 15. Als je echt iets heel bitters zoekt dan moet je denken aan een EBU-waarde van 60 of meer. IPA's zijn vaak nog veel bitterder. Drink je een pils met EBU 25 dan zul je deze ook al snel als bitter ervaren. Speciaalbieren hebben vaak ook hogere EBU waarden.

De bitterheid van een bier wordt professioneel uitgedrukt in bittereenheden. Eén bittereenheid staat gelijk aan 1 mg iso-alfazuur per liter bier. In de vakliteratuur zien we de afkortingen EBU en IBU gebruikt worden. EBU staat voor European bitter unit en IBU voor International bitter unit. Welke afkorting je gebruikt maakt eigenlijk niet uit, met de verschillende afkortingen wordt hetzelfde bedoeld. Wij Eurpeanen gebruiken echter een iets andere analysemethode dan de Amerikanen voor het bepalen van de concentratie aan iso-alfazuren, zodat er hele kleine verschillen in waarden kunnen bestaan tussen EBU en IBU. In het vervolg van dit artikel zal ik het steeds hebben over EBU, per slot van rekening wordt dit blad gelezen door Europeanen. 
Milligrammen per liter wat zegt dat nu? Om daar een idee van te krijgen is hieronder een tabel opgenomen met een beschrijving van de bitterheid die je mag verwachten bij een bepaalde EBU-waarde.

Bitterheid EBU-waarden
Niet bitter 5 - 20
Licht bitter 20 - 30
Bitter 30 - 40
Zeer bitter >40
 

Bierkleur EBC

Ook wel Bierkleur genoemd. EBC drukt dus de kleursoort van het bier uit in een waarde. Hier is een handig tabelletje voor. Op de website gebruiken wij beide, zowel de EBC waarde als een vertaling van de kleur. Dit is geen exacte wetenschap, maar geeft je een goed idee van de kleur die je in je glas gaat terug zien.

Omschrijving EBC Kleur
Bleek 4
Licht Blond 6
Blond 8
Geel 12
Goud 16
Amber 26
Koper 39
Donker koper 47
Bruin 69
Zeer donker bruin (doorschijnend) 79
Zwart (niet doorschijnend) >120


De achtergrond van de bierkleur en EBC

De gebruikte mout is van grote invloed op de kleur van het bier, maar ook de andere grondstoffen, zoals (bruine) suikers, hop en vruchten zullen de kleur van het bier beïnvloeden. Het proces van bewerken wat volgt zijn tevens factoren die invloed hebben, maischen, spoelen, koken, gisting en oxidatie. Koken zal het bier bijvoorbeeld donkerder maken, net zoals oxidatie. En de gisting zorgt er juist weer voor dat het bier een lichtere kleur krijgt.

E.B.C.-kleurschaal is vastgesteld door de Europese Brouwerij Conventie (European Brewery Convention). Dit komt neer op dat 1 EBC overeenkomt met 1 ml jodium per 100 ml water. Eenvoudig gezegd, hoe hoger de EBC waarde, hoe donkerder het bier.

 

Stamwortgehalte

Het stamwortgehalte is een aanduiding van het aandeel vaste stoffen in het wort vóór de gisting tot bier. Het is een maat van de dichtheid van de oplossing, en zegt zo iets over hoe zwaar een bier is. Je spreekt dan ook over de densiteit van het bier. Het stamwortgehalte dient als basis voor het berekenen van de bieraccijns.

De meeste vaste deeltjes in het wortmengsel zijn suikers. In de mate dat deze suikers vergist worden tot alcohol, is het stamwortgehalte dus ook een indicatie van het latere alcoholpercentage.

Cat. ° P (Nederland) Typering
S 15,5 en hoger "speciale" bieren
I 11 – 15,5 o.a. Pils
II 7 – 11
III 1 – 7 tafelbier

 

Bron. Veel van de bovenstaande informatie komt van http://www.brouw-bier.nl. Wij hebben het herschreven, maar menen dat we de bron toch recht willen aandoen door het duidelijk te vermelden.

Sluiten

Popup

Use this popup to embed a mailing list sign up form. Alternatively use it as a simple call to action with a link to a product or a page.

Ben je 18 jaar of ouder én accepteer je cookies?

Nee hoor, wij verkopen geen Cookies. Je bent bij Biertje van Hier aan het juiste adres voor een lekker biertje. Maar met cookies maken we jouw websitebezoek zo goed mogelijk en proberen we om informatie en advertenties op jou af te stemmen, op deze website en andere (Wil je meer weten lees dan onze Privacy- en Cookiebeleid). Tja, en we zijn niet flauw, maar wij willen geen bier verkopen aan minderjarigen en willen daarom dus even zeker weten dat jij wel 18 jaar of ouder bent. 

Zoek

Winkelmandje

Er zit helemaal niks in je winkelmandje.
Bekijk onze bieren
Sale

Unavailable

Sold Out